E<\/span>nd\u00fcstri 4.0; Almanya\u2019da belgelendirildi\u011fi 2012\u2019de hemen e\u015f zamanl\u0131 olarak T\u00fcrkiye\u2019de de duyurularak \u00f6ncelikle Siemens\u2019in ve di\u011fer b\u00fcy\u00fck otomasyon teknolojisi \u00fcreticilerin yard\u0131m\u0131yla g\u00fcndeme girdi. Otomasyon sekt\u00f6r\u00fc ard\u0131ndan global \u015firketler derken 2017 y\u0131l\u0131nda kamu y\u00f6netimimizde de b\u00fcy\u00fck kabul g\u00f6rerek, te\u015fvik edilen, y\u00fcksek de\u011ferler y\u00fcklenen \u00f6ncelikli bir hedef haline geldi. Bu arada ge\u00e7en s\u00fcre\u00e7 i\u00e7inde \u201cEnd\u00fcstri 4.0\u201d yerine geleneksel dil zenginli\u011fimiz \u00e7er\u00e7evesinde \u201cSanayi 4.0\u201d, \u201cFabrika 4.0\u201d,\u00a0 \u201cAt\u00f6lye 4.0\u201d, \u201cDijital Fabrika\u201d, \u201cDijital Sanayi\u201d, \u201cAk\u0131ll\u0131 Fabrika\u201d, \u201cAk\u0131ll\u0131 \u00dcretim\u201d, \u201cDijital \u00dcretim\u201d gibi bir\u00e7ok isim konuldu. Bu adland\u0131rmalar\u0131n bir k\u0131sm\u0131 aras\u0131nda ciddi anlam ve bazen kapsam fark\u0131 oldu\u011fu g\u00f6r\u00fc\u015f\u00fcndeyim. Bu yaz\u0131da \u00f6zellikle \u201cEnd\u00fcstri 4.0 Devrimi\u201d deyimini kullanmay\u0131 ye\u011fledim \u00e7\u00fcnk\u00fc End\u00fcstri 4.0\u2019la ilgili beklentilerimizi a\u00e7\u0131klamada \u201cdevrim\u201d analojisi, sonu\u00e7lar\u0131 ve beklentileri ortaya koymak ger\u00e7ekten i\u015fe yarar gibi g\u00f6z\u00fck\u00fcyor. End\u00fcstri 4.0\u2019\u0131n hedefini hepimiz biliyoruz- di\u011fer end\u00fcstriyel devrimlerle ayn\u0131; \u00fcretimde verimlili\u011fi ve kaliteyi \u00e7arp\u0131c\u0131 bir \u015fekilde artt\u0131rmak. Bu End\u00fcstri 1.0\u2019dan itibaren b\u00fct\u00fcn devrimlerin ortak hedefi durumda.<\/p>\nHedef ortak ama sosyolojik devrimlere bakt\u0131\u011f\u0131m\u0131zda, bu hedeflerin y\u0131kt\u0131\u011f\u0131, de\u011fi\u015ftirdi\u011fi s\u00fcre\u00e7ler ve kitleler olmas\u0131 gerekti\u011fini de \u00f6ng\u00f6rmemiz laz\u0131m.<\/p>\n
End\u00fcstri 1.0\u2019\u0131n g\u00fc\u00e7 kaynaklar\u0131nda yapt\u0131\u011f\u0131 devrim sonucunda i\u015finden etti\u011fi kitle \u00e7ok mutlu olmu\u015ftu. \u00c7\u00fcnk\u00fc hayvan g\u00fcc\u00fcne, at, e\u015fek ve di\u011fer y\u00fck hayvanlar\u0131n\u0131 kullanarak yap\u0131lan bir asans\u00f6r, de\u011firmen ve benzeri makine \u00e7al\u0131\u015ft\u0131rma i\u015flerini su, buhar gibi alternatif enerji t\u00fcrleri devrald\u0131 ve y\u00fck hayvanlar\u0131 da i\u015flerinden oldu. Geriye ho\u015f bir seda olarak g\u00fc\u00e7 birimi Beygir G\u00fcc\u00fc (1BG=0.735kW) kald\u0131.<\/p>\n
End\u00fcstri 2.0\u2019a bakt\u0131\u011f\u0131m\u0131zda, asl\u0131nda Ford\u2019un seri \u00fcretim modelinden ziyade Cincinnati mezbahas\u0131 \u00f6rne\u011fini daha \u00e7ok seviyorum; tipik bir kasap bir hayvan\u0131n ilk kesiminden, son \u00fcr\u00fcnlerine \u2013 pirzola, sosis dahil \u2013 kadar her a\u015famas\u0131ndaki \u00fcretim ve bazen sat\u0131\u015f\u0131ndan da sorumlu iken Cincinnati\u2019deki mezbaha yakla\u015f\u0131m\u0131 ile i\u015f b\u00f6l\u00fcm\u00fc ve seri \u00fcretim mant\u0131\u011f\u0131n\u0131n temelleri at\u0131lm\u0131\u015f oldu. Sonu\u00e7ta i\u015finden g\u00fcc\u00fcnden olan ise zanaatk\u00e2r tipi \u00fcretim yapan kasaplar oldu. K\u0131saca bir s\u00fcre\u00e7 yap\u0131lanmas\u0131 baz\u0131 meslek gruplar\u0131n\u0131 i\u015finden etti.<\/p>\n
Bu k\u00f6kl\u00fc de\u011fi\u015fimlere neden olan end\u00fcstriyel devrimleri tarihi s\u0131ralamadaki yerleri kadar yap\u0131lan otomasyon projelerini irdelerken de kullanmam\u0131z gerekti\u011fini d\u00fc\u015f\u00fcn\u00fcyorum. Nas\u0131l m\u0131?<\/p>\n<\/div>
![](\"https:\/\/leda.com.tr\/wp-content\/uploads\/2017\/09\/Phases_TR_1200.png\" "\\"Phases_TR_1200\\"")
<\/span><\/div>\u0130<\/span>nsanl\u0131\u011f\u0131n end\u00fcstrile\u015fme ser\u00fcveninde hayvan kesimi ilk s\u0131radaysa, ikinci s\u0131rada \u00e7amurdan \u00e7\u00f6mlek yapma, yani g\u00fcn\u00fcm\u00fcz\u00fcn seramik sanayi, \u00fc\u00e7\u00fcnc\u00fc s\u0131rada ise dokuma, \u00f6rme, yani g\u00fcn\u00fcm\u00fcz\u00fcn tekstil sanayi yer al\u0131r.<\/p>\nEnd\u00fcstri 4.0 ile ilgili yap\u0131lan baz\u0131 kronolojik end\u00fcstri diyagramlar\u0131nda ise ilk mekanik dokuma tezgah\u0131n\u0131n yer ald\u0131\u011f\u0131n\u0131 g\u00f6r\u00fcr\u00fcz. \u00d6zetle tekstil modern end\u00fcstride geli\u015fimi yakinen izlenmesi gereken \u00e7ok tipik bir sekt\u00f6rd\u00fcr. End\u00fcstri 1.0 tipik kendi halinde, kendi tezgah\u0131yla hal\u0131 ya da kuma\u015f dokuyan yine zanaatk\u00e2r bir insan\u0131n mekanik bir tezg\u00e2hta eski becerilerinin bir\u00e7o\u011funu kullanmas\u0131na gerek duyan bir devrimdi. Tabii ki, belki de yarat\u0131c\u0131l\u0131\u011f\u0131n\u0131n \u00e7o\u011funu kaybetti ama sonu\u00e7ta dokuma ile ilgili bir s\u00fcr\u00fc el becerisi bu tezg\u00e2hta da s\u00fcrd\u00fc. End\u00fcstri 2.0\u2019a ge\u00e7ildi\u011finde ise temel otomasyonu tamamlanm\u0131\u015f tezgahlarda dokuma bilgisine \u00e7ok gerek duyulmamakla birlikte y\u00fcksek ar\u0131za oranlar\u0131 nedeniyle \u00fc\u00e7-d\u00f6rt tezg\u00e2ha bakan operat\u00f6rlere gerek duyuluyordu. End\u00fcstri 3.0\u2019a geldi\u011fimizde ise durum \u00e7ok daha vahim; tam otomasyonla dokuma tezgahlar\u0131nda \u00e7al\u0131\u015fan operat\u00f6rlerin hemen hi\u00e7bir tekstil bilgisine gerek duyulmayan, g\u00f6zlemcilere d\u00f6n\u00fc\u015ft\u00fc\u011f\u00fcn\u00fc g\u00f6r\u00fcyoruz<\/p>\n
Iss\u0131z tekstil dokuma at\u00f6lyeleri benim y\u0131llard\u0131r g\u00f6zlemledi\u011fim, bazen inanmakta zorluk \u00e7ekti\u011fim insans\u0131z fabrikalar\u0131n \u00f6nc\u00fcleri olarak T\u00fcrkiye\u2019nin bir\u00e7ok yerinde kendini g\u00f6stermekte.<\/p>\n
End\u00fcstri 4.0\u2019da ise dokuma tezgahlar\u0131n\u0131n \u00fcretim proseslerinde \u00e7ok b\u00fcy\u00fck bir farkl\u0131la\u015fma \u00f6ng\u00f6r\u00fclmemelidir. Makinalar\u0131n teknik becerilerinde sadece kalite anlam\u0131nda daha az hata yapmak, daha y\u00fcksek verimlilikte \u00e7al\u0131\u015fmak \u015feklinde bir geli\u015fme bekliyoruz ve bir de bili\u015fim sistemlerine ba\u011flanabilirlik becerilerinin artmas\u0131n\u0131. Dolay\u0131s\u0131yla say\u0131s\u0131 iyice azalm\u0131\u015f dokuma operat\u00f6rleri i\u00e7in \u00e7ok bir \u015fey de\u011fi\u015fmeyecektir.<\/p>\n
Tezgahlar\u0131n \u00fcretim\/y\u00f6netim sistemlerine olan ba\u011flanabilirliklerindeki art\u0131\u015f ve benim End\u00fcstri 3.5 de demeyi sevdi\u011fim Ak\u0131ll\u0131 Fabrika teknolojilerinin kullan\u0131m\u0131yla; anl\u0131k duru\u015f takibi, dokuma tezgahlar\u0131na i\u015f atanmas\u0131, sipari\u015f takibi gibi s\u00fcre\u00e7lere bir\u00e7ok modern fabrika zaten ge\u00e7mi\u015f durumda. Bahsetti\u011fim bu s\u00fcre\u00e7lerin hemen \u00e7o\u011funda analiz yapan, karar vererek i\u015flem yapan uzman beyaz yakal\u0131lar\u0131n oldu\u011funu s\u00f6ylemekte fayda g\u00f6rmekteyim. End\u00fcstri 4.0\u2019la \u00f6ng\u00f6r\u00fclen siber fizik sistemlerin makinelerden \u00f6nce bu s\u00fcre\u00e7lerin i\u015f modellerini de\u011fi\u015ftirmesi gerekti\u011fi g\u00f6r\u00fc\u015f\u00fcndeyim.<\/p>\n<\/div>
![](\"https:\/\/leda.com.tr\/wp-content\/uploads\/2017\/09\/Industrie_4.0_Cem_1200x1200.png\" "\\"Industrie")
<\/span><\/div>B<\/span>ir siber fizik sistemin i\u015f kurallar\u0131 i\u00e7inde bir karar vererek s\u00fcreci veya \u00fcr\u00fcn\u00fc y\u00f6nlendirmesi ilk bak\u0131\u015fta karma\u015f\u0131k geliyor. \u00c7\u00fcnk\u00fc kullan\u0131lan terminoloji olduk\u00e7a fiyakal\u0131.\u00a0 Yine dokuma tezgah\u0131 \u00f6rne\u011fine d\u00f6nersek; al\u0131nan bir sipari\u015fin sonu\u00e7ta bir grup dokuma tezg\u00e2h\u0131 taraf\u0131ndan dokunmas\u0131 \u00f6ng\u00f6r\u00fcl\u00fcr. Dokuma tezg\u00e2hlar\u0131n\u0131n optimizasyonu, i\u015f atamas\u0131, duru\u015f analizi gibi ba\u015fl\u0131klar end\u00fcstri m\u00fchendisli\u011finin en keyifli me\u015fgalelerinden biridir. Bu me\u015fgaleyi maalesef art\u0131k end\u00fcstri m\u00fchendislerinin elinden al\u0131p bir grup tak\u0131m dokuma tezgah\u0131na bakan, \u201cKenar Ak\u0131ll\u0131 Sunuculara\u201d devretmenin zaman\u0131n\u0131n geldi\u011fi d\u00fc\u015f\u00fcn\u00fcyorum.<\/p>\nNas\u0131l m\u0131 olacak? Sonu\u00e7ta bu sipari\u015fin teknik gereksinimlerini kar\u015f\u0131layan bir tezgah grubuna i\u015f emri olarak atanmas\u0131, bu atamay\u0131 (yine end\u00fcstri m\u00fchendislerini i\u00e7eren bir ekip taraf\u0131ndan) \u00f6zel geli\u015ftirilmi\u015f algoritmalar \u00e7er\u00e7evesinde makinalar\u0131n m\u00fcsait olma durumlar\u0131na, \u00e7al\u0131\u015fma performanslar\u0131na ba\u011fl\u0131 olarak ilgili tezgahlara atanmas\u0131n\u0131 art\u0131k bu sunucular yapacaklar. Varsayal\u0131m ki toplam sipari\u015f ayn\u0131 model\/marka \u00fc\u00e7 adet tezgaha e\u015fit olarak atand\u0131 ve anl\u0131k izleme s\u00fcrecinde bir tezgahtan gerekli performans\u0131 veremedi\u011fi i\u00e7in sipari\u015fi yeterli zamanda yeti\u015femeyece\u011fini alg\u0131layan uygulama; di\u011fer iki dokuma tezgah\u0131n\u0131n sipari\u015f miktarlar\u0131n\u0131 art\u0131r\u0131rken d\u00fc\u015f\u00fck performansl\u0131 tezgah\u0131n sipari\u015f miktar\u0131n\u0131 d\u00fc\u015f\u00fcrerek sorunu giderebilir. A\u015f\u0131r\u0131 basitle\u015ftirdi\u011fim; makinalar, at\u00f6lyeler, fabrikalar aras\u0131 bu t\u00fcr karar verme becerisi i\u00e7eren \u00e7\u00f6z\u00fcmler benim i\u00e7in ger\u00e7ek anlamda bir End\u00fcstri 4.0 nitelendirmesini hak ediyor. \u00d6zetle, benim ki\u015fisel End\u00fcstri 4.0 kriterim kurulan bir sistemin fabrikalar\u0131n ticari ve teknik i\u015f kurallar\u0131na uygun karma\u015f\u0131k kararlar vererek gerekirse yeni i\u015f emirleri olu\u015fturmak, de\u011fi\u015ftirmek, sipari\u015f olu\u015fturmak gibi s\u00fcre\u00e7leri ger\u00e7ekle\u015ftirmesidir. Kurumun i\u015f modelini sarsarak yenilemelidir.<\/p>\n
B\u00f6yle bir hedefi ger\u00e7ekle\u015ftirmeyen \u00e7ok ileri teknolojili otomasyon projelerini; nicelik, nitelik anlam\u0131nda s\u00fcre\u00e7leri, \u00fcretimi, g\u00fcvenli\u011fi art\u0131ran, End\u00fcstri 4.0 i\u00e7in gerekli altyap\u0131y\u0131 kuran End\u00fcstri 3.5 (Ak\u0131ll\u0131 Fabrika) seviyesinde de\u011ferlendiriyorum.<\/p>\n
\u00d6zetle, End\u00fcstri 4.0\u2019\u0131n i\u015finden edece\u011fi kitle kimdir diye sorulursa, bana g\u00f6re, planlamadan stok kontrole, bir\u00e7ok konuda uzmanla\u015fm\u0131\u015f, deneyimli beyaz yakal\u0131 insan kurulan siber fizik sistemler \u00e7er\u00e7evesinde fabrikalarda kendilerine gerek kalmad\u0131\u011f\u0131n\u0131 g\u00f6recektir. Bu sistemler deneyimli ve e\u011fitimli uzmanlar\u0131n verdi\u011fi kritik kararlar\u0131 tan\u0131ml\u0131 i\u015f kurallar\u0131 \u00e7er\u00e7evesinde, \u00e7ok h\u0131zl\u0131 ve \u00e7ok ucuz bir \u015fekilde verecektir.<\/p>\n
Bu arada, End\u00fcstri 3.0\u2019la otomatik makineler y\u00fcz\u00fcnde i\u015finden olan mavi yakal\u0131lar\u0131n r\u00f6van\u015f\u0131n\u0131 \u00e7ok yak\u0131nda bu makinalara gerek b\u0131rakmayacak 3B yaz\u0131c\u0131lar alacak gibi. O hik\u00e2ye de sonraya kals\u0131n.<\/em><\/p>\n<\/div><\/div><\/div><\/div><\/div><\/a><\/a><\/div><\/div><\/div><\/div><\/div><\/div><\/div><\/p>\n","protected":false},"excerpt":{"rendered":"The common goal of all industrial revolutions is to increase productivity and quality of manufacturing at a drastic pace. From the sociological aspect, we also need to foresee that these goals change and disrupt many processes and people.<\/p>","protected":false},"author":1,"featured_media":1827,"comment_status":"closed","ping_status":"open","sticky":false,"template":"","format":"standard","meta":{"footnotes":""},"categories":[20,19,21,13],"tags":[17,18,16],"class_list":["post-1808","post","type-post","status-publish","format-standard","has-post-thumbnail","hentry","category-akilli-fabrika","category-endustri-4-0","category-iot","category-makale","tag-akilli-fabrika","tag-dijital-fabrika","tag-endustri-4-0"],"_links":{"self":[{"href":"https:\/\/leda.com.tr\/en\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/1808","targetHints":{"allow":["GET"]}}],"collection":[{"href":"https:\/\/leda.com.tr\/en\/wp-json\/wp\/v2\/posts"}],"about":[{"href":"https:\/\/leda.com.tr\/en\/wp-json\/wp\/v2\/types\/post"}],"author":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/leda.com.tr\/en\/wp-json\/wp\/v2\/users\/1"}],"replies":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/leda.com.tr\/en\/wp-json\/wp\/v2\/comments?post=1808"}],"version-history":[{"count":18,"href":"https:\/\/leda.com.tr\/en\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/1808\/revisions"}],"predecessor-version":[{"id":1836,"href":"https:\/\/leda.com.tr\/en\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/1808\/revisions\/1836"}],"wp:featuredmedia":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/leda.com.tr\/en\/wp-json\/wp\/v2\/media\/1827"}],"wp:attachment":[{"href":"https:\/\/leda.com.tr\/en\/wp-json\/wp\/v2\/media?parent=1808"}],"wp:term":[{"taxonomy":"category","embeddable":true,"href":"https:\/\/leda.com.tr\/en\/wp-json\/wp\/v2\/categories?post=1808"},{"taxonomy":"post_tag","embeddable":true,"href":"https:\/\/leda.com.tr\/en\/wp-json\/wp\/v2\/tags?post=1808"}],"curies":[{"name":"wp","href":"https:\/\/api.w.org\/{rel}","templated":true}]}}
![](\"https:\/\/leda.com.tr\/wp-content\/uploads\/2023\/02\/Olives-divide.png\" "\\"Olives-divide\\"")
<\/span><\/div><\/div>![](\"https:\/\/leda.com.tr\/wp-content\/uploads\/2017\/09\/Endustri_4.0_Adlari.png\")
<\/a><\/span>